RVS dipool

Alles over zelfbouwprojecten.
Bericht
Auteur
Gebruikersavatar
PA0MUS
Berichten: 212
Lid geworden op: 14 feb 2016, 13:04
Roepletters: PA0MUS
Locatie: Limmen (NH)
Contacteer:

Re: RVS dipool

#91 Bericht door PA0MUS »

PA0ETE schreef: 25 dec 2025, 02:44
PA4WK schreef: 25 dec 2025, 02:18
PA0MUS schreef: 24 dec 2025, 19:29 Ik ga nu eerst met de dipool aan de slag. Later wellicht ook de https://www.hfkits.nl/product/10-15-20- ... tenne-kit/ voor de 80m band (kan denk ik net met de diepte van het huis en tuin).

Ik hoop vooral dat het wat beter werkt dan het huidige leen endfedje die ik nu heb want die is ronduit teleurstellend...
Hallo Rob,

Als ik je een advies mag geven, ga voor het kleine prijsverschil voor de 250Watt versie met een FT240-43 in plaats van een FT 140-43 kern. Daarvoor geeft men wel 100Watt op maar dat is SSB, je loopt het risico dat je met digi mode je kern in verzadiging stuur of zelfs opblaast.

Dit Model HWEF is 23 meter lang dus dat moet passen in je tuin.
Mee eens. Dat overdimensioneren geldt nog extra als je een antennetuner wilt gebruiken, want dan gaat de kern eerder in de verzadiging (bij teveel stroom) terwijl bij teveel spanning er eerder overslag (tussen de wikkelingen) optreedt. De specificaties gelden alleen bij een goede aanpassing en zonder tuner.

Gevolgen van verzadiging kunnen zijn dat er vervorming optreedt. Dat kan hoorbaar zijn op de modulatie of er kunnen extra harmonischen ontstaan. En als het nog verder gaat kun je de kern opblazen zoals Wim ook zegt (bijv. dat er een barst in komt of dat de kern uit elkaar valt of spat).
Dat wordt wat lastig, de dipool is al besteld en ik hoop dat de HF-kit eigenlijk a.s. maandag of dinsdag binnen te krijgen zodat ik er in mijn weekje vrij die week mee aan de slag kan. Voorlopig heb ik nog geen concrete digitale plannen op SSB (maar ik sluit het ook niet uit)...

Als dit bevalt wil ik wellicht wel nog die 5 bandskit bijbestellen op basis van de endfed setup zoals hierboven vermeld. Ik kan standaard twee HF antennes kwijt op de TS-2000 dus die zou ik naast de kit voor de dipool, die hopelijk snel binnenkomt, kunnen aansluiten...

Ik mag dan wel eens eerst wat aandelen in de coax branche gaan aanschaffen ;-)...

NOTE: gisteren was het eindelijk weer eens helder dus weer met de andere hobby "astrofotografie" aan de slag gegaan, het koepeltje kon eindelijk weer eens open. (zie ook posting zojuist in Even voorstellen...).
Bijlagen
IMG_6584.jpeg
Laatst gewijzigd door PA0MUS op 25 dec 2025, 09:49, 1 keer totaal gewijzigd.

Base : Kenwood TS-2000, Comet GP-98N - 80/40/20/15/10 EndFed - 40m dipool
Mobiel : ICOM IC-2730E, Comet CA-2x4SR

Gebruikersavatar
PA0ETE
Berichten: 6919
Lid geworden op: 21 feb 2006, 00:59
Roepletters: PA0ETE
Locatie: Amersfoort
Contacteer:

Re: RVS dipool

#92 Bericht door PA0ETE »

Dat is wel een fantastisch mooie koepel zeg!
Ik ben niet via PB's bereikbaar. Mailadres is x@xdv.me

Gebruikersavatar
PA4WK
Berichten: 1970
Lid geworden op: 23 jan 2008, 02:37
Roepletters: PA4WK
Locatie: Vianen

Re: RVS dipool

#93 Bericht door PA4WK »

Het beste wat er op dit moment te koop is, zowel mechanisch als elektrisch, is kabel van Messi & Paoloni https://messi.it/en/catalogue/50-ohm-rf ... t-coax.htm Verkrijgbaar in 5, 7, 10 en 13mm.
Bestel dan ook de bijbehorende pluggen erbij, PL259-EVO met rubber afdichting. Voor montage zie de handleiding.https://www.youtube.com/watch?v=c9FhvNKpMR4
In Nederland te bestellen bij https://www.handelsondernemingveenstra. ... uery=messi
Voor HF is 7mm kabel meer dan goed, die demping loopt op HF niet zo'n vaart, en de 7mm kabel is wat goedkoper en handzamer. Voor VHF en UHF zou ik zeker bij grotere lengtes wel 10mm kabel nemen.
Laatst gewijzigd door PA4WK op 25 dec 2025, 10:38, 1 keer totaal gewijzigd.
Ham radio, the only fail safe communication system in the world!

Gebruikersavatar
PA0MUS
Berichten: 212
Lid geworden op: 14 feb 2016, 13:04
Roepletters: PA0MUS
Locatie: Limmen (NH)
Contacteer:

Re: RVS dipool

#94 Bericht door PA0MUS »

Ik gebruik momenteel de HF-5000 kabel (10mm) met een lengte van 10 meter voor de 2m/70cm/23cm antenne op het dak. Hoe verhoudt die zich met deze kabels?

Zie https://www.rens-electronics.nl/pages/b ... r-7558.php

Base : Kenwood TS-2000, Comet GP-98N - 80/40/20/15/10 EndFed - 40m dipool
Mobiel : ICOM IC-2730E, Comet CA-2x4SR

Gebruikersavatar
PA4WK
Berichten: 1970
Lid geworden op: 23 jan 2008, 02:37
Roepletters: PA4WK
Locatie: Vianen

Re: RVS dipool

#95 Bericht door PA4WK »

Zou je even in de tabellen moeten kijken, maar het verschil zal als het er al is, minimaal zijn, zeker bij 10 meter lengte.
Hyperflex 10 heeft een demping van 4,7dB op 100 meter op 144MHz.
De HF5000 heeft op 100 MHz: 3.6 dB demping en op 220 MHz: 5.8 dB 144MHz. zit er tussen in dus vergelijkbaar met Hyperflex 10
Laatst gewijzigd door PA4WK op 25 dec 2025, 10:54, 1 keer totaal gewijzigd.
Ham radio, the only fail safe communication system in the world!

Gebruikersavatar
PA0ETE
Berichten: 6919
Lid geworden op: 21 feb 2006, 00:59
Roepletters: PA0ETE
Locatie: Amersfoort
Contacteer:

Re: RVS dipool

#96 Bericht door PA0ETE »

Op HF is een kabel al snel goed, tenzij je een misaanpassing hebt. Dan kan het verlies snel oplopen en bij minder goed presterende kabel is het startpunt minder goed, en dus daarna ook.

Mensen die met draagbare apparatuur werken, die kiezen tegenwoordig regelmatig RG-174-kabel. Dat is kabel waarvan ik zelf lange tijd gedacht heb dat het alleen geschikt was om binnen een apparaat van de ene naar de andere print te gaan. Het is dacht ik 2,5 mm dik.

Als je echter gaat rekenen dan blijkt die kabel voor een niet al te hoog vermogen tot ongeveer 10 MHz gewoon keurig te presteren. Boven de 10 MHz moet je niet veel meer dan 10 meter ervan gebruiken.

Ik werkt alleen in CW en soms SSB. Alleen bij zeldzame uitzonderingen met meer dan 5W. Dat betekent ook dat je heel precies moet zijn om nergens grote verliezen te voorzaken. Maar bij draagbaar gebruik heb ik 2,5 meter RG-174. Eenzelfde lengte RG-58 (veel dunner dan de coax van de link hierboven) past in mijn rugzak. Maar een rolletje RG-174 past in mijn binnenzak. Ik heb een driebanden HF-transceiver, 2W uit, zo groot als een credit card van 14 mm dik. Mijn transceiver met een pico-paddle seinsleuteltje past ook in mijn binnenzak, net als twee setjes 3,7V oplaadbare batterijen.

Belangrijk zijn een paar dingen, maar met name het verlies op de gebruikte frequentie en een andere factor kan de afscherming zijn. Dat is bij RG-58 minimaal die afscherming. En RG-58 zou ik op VHF niet gebruiken. Het hangt dus van de lengte af.

Nadeel van de Aircom waarvan je hier het linkje plaatst is dat coax zoals deze met een luchtkern weliswaar heel goed is voor lage verliezen, en deze kabel heeft ook een prima afscherming, maar diezelfde luchtkern maakt de kabel nogal kwetsbaar, bijv. als hij per ongeluk een keer wordt afgekneld, of er gaat iemand op staan. Je kunt dan beter een kabel met een massieve kern gebruiken, zeker als je niet echt ultralage verliezen hoeft na te streven zoals op de kortegolf.

Ik heb bij de antenne van mijn 2m-repeater RG-213 gebruikt (dus op VHF). Dat is een al wat oudere kabel die lijkt op RG-8 die nog ouder is. Vrij dik, en zeker een stuk beter dan RG-58. Bij de 70cm-repeater heb ik wel iets aircom-achtigs met een veelbetere afscherming en een luchtkern. Ik zou op 2m een verbetering bereiken waarschijnlijk door bij deze lengte (12 meter) een iets betere kabel te gebruiken, maar ach, het scheelt misschien een halve dB. Niemand die het verschil ziet, maar ongetwijfeld is er een grotere afstand waarbij de repeater nog hoorbaar is.

Bij 70cm heb heb je driemaal zoveel verliezen als op 2m. Daar dus wel een betere kabel gebruiken.

Maar je ziet dat bij de keuze (past het in mijn binnenzak of in mijn rugzak) ook andere dingen als HF-eigenschappen een rol spelen. Bijv. ook hoe bestand is een kabel tegen een middelmatige mishandeling die je in de tuiin van een huisgezin (als de kabel daar tenminste langs komt) zou kunnen voorkomen.
Ik ben niet via PB's bereikbaar. Mailadres is x@xdv.me

Gebruikersavatar
PA0ETE
Berichten: 6919
Lid geworden op: 21 feb 2006, 00:59
Roepletters: PA0ETE
Locatie: Amersfoort
Contacteer:

Re: RVS dipool

#97 Bericht door PA0ETE »

De credit card formaat 3-banden transceiver in gebruik bij een Spaanse amateur met een heel veel betere conditie dan ik. Het apparaatje lijkt vanwege de groothoeklens een stuk groter dan hij is. Ik heb zelf een video gemaakt waarbij er een credit-card op de voorkant ligt en die op een heel klein stripje na volledig afdekt. Ook in de video wordt het pico-paddle-tje gebruikt, die ook ideaal is voor dit apparaat. Bij mij werkt de zendontvanger op een 9V blokbatterij (1,5 tot 2 uur QSO op een oplaadbaar exemplaar).

Let ook op de dunne coax die in de video gebruikt wordt. Dit is teflon-coax, een stuk beter dan RG-174, maar ongeveeer even dik.
.

youtu.be/pxJbcZ6R4LU
Ik ben niet via PB's bereikbaar. Mailadres is x@xdv.me

Gebruikersavatar
PA0ETE
Berichten: 6919
Lid geworden op: 21 feb 2006, 00:59
Roepletters: PA0ETE
Locatie: Amersfoort
Contacteer:

Re: RVS dipool

#98 Bericht door PA0ETE »

Nog een tip: draadantennes moet je niet strak spannen tenzij waar hij aan bevestigd is heel rigide is. Bijv. een stenen gebouw.

Zoals mijn antenne aan een boom bevestigd is, beweegt die boom in de wind. Als ik hem strak span, dan wordt de antenne uitgerekt tot een grotere lengte, zeker als het hard waait. Hij hangt dan weer slap, en als je hem opnieuw opspant zelfde probleem. Dat gaat niet zo heel lang goed.

Ik heb een buurvrouw (en mijn buren zijn echt fantastisch over mijn antennes) die is nogal netjes, ook op haar eigen huis. En zij vond die slap hangende antennes maar niks. Dus ik de reden uitleggen. Maar toen ik vervolgens een nieuwe antenne gemaakt heb, heb ik een soort bladveer gebruikt om de antenne gespannen te houden. Nu is mijn antenne voor haar ook esthetisch, De boom kan bewegen wat hij wil, en de bladveer houd hem daarbij behoorljik recht. Die bladveer is niet van een specifiek verend materiaal (aluminium) en staat verticaal, terwijl de antenne onder een hoek daar vandaan naar beneden gaat. Toch blijft hij netjes gespannen, en zonder dat hij oprekt.

Het meeste antennedraad rekt veel minder uit dan het montagedraad dat ik hier gebruikt heb, maar het speelt wel een rol. Het telefoondraad dat bij defensie gebruikt wordt, ook in een aantal winkels te koop, is hier een veel betere keuze. Dat bestaat uit een aantal koperen geleiders, en enkele dunne staaldraden, het is 2,5 mm of zo dik, en met twee of drie stuks samen kun je zelfs een auto slepen :) Dus als je bevreesd bent voor rek is dat de beste keuze :)
Ik ben niet via PB's bereikbaar. Mailadres is x@xdv.me

TheoP
Berichten: 1734
Lid geworden op: 08 jun 2023, 11:33
Roepletters: PE1OPQ

Re: RVS dipool

#99 Bericht door TheoP »

Voor het strak houden van de draad gebruik ik elastiek zoals ook bij trampolines gebruikt wordt.
Perfect en geen gebroken draad meer.

Theo

pa1bvm
Berichten: 3466
Lid geworden op: 17 mar 2010, 17:31
Roepletters: PA1BVM
Locatie: Schijndel

Re: RVS dipool

#100 Bericht door pa1bvm »

mijn delta loop hangt met punt omlaag tussen twee bomen .. ik "span" het bovenste stuk met een katrol en een baksteen ..

Gebruikersavatar
PA0MUS
Berichten: 212
Lid geworden op: 14 feb 2016, 13:04
Roepletters: PA0MUS
Locatie: Limmen (NH)
Contacteer:

Re: RVS dipool

#101 Bericht door PA0MUS »

Allemaal nuttige tips, dank! Ik wilde aan één zijde een hengel van een meter of 3, 4 of 5 gebruiken, die zou hem ook op spanning moeten kunnen houden (had ik zo ingeschat)...

Base : Kenwood TS-2000, Comet GP-98N - 80/40/20/15/10 EndFed - 40m dipool
Mobiel : ICOM IC-2730E, Comet CA-2x4SR

Gebruikersavatar
PA0MUS
Berichten: 212
Lid geworden op: 14 feb 2016, 13:04
Roepletters: PA0MUS
Locatie: Limmen (NH)
Contacteer:

Re: RVS dipool

#102 Bericht door PA0MUS »

PA0ETE schreef: 25 dec 2025, 10:54 De credit card formaat 3-banden transceiver in gebruik bij een Spaanse amateur met een heel veel betere conditie dan ik. Het apparaatje lijkt vanwege de groothoeklens een stuk groter dan hij is. Ik heb zelf een video gemaakt waarbij er een credit-card op de voorkant ligt en die op een heel klein stripje na volledig afdekt. Ook in de video wordt het pico-paddle-tje gebruikt, die ook ideaal is voor dit apparaat. Bij mij werkt de zendontvanger op een 9V blokbatterij (1,5 tot 2 uur QSO op een oplaadbaar exemplaar).

Let ook op de dunne coax die in de video gebruikt wordt. Dit is teflon-coax, een stuk beter dan RG-174, maar ongeveeer even dik.
Geinig dingetje, zeker voor als je aan de wandel of fiets bent, alleen met die bergen (Mountains) valt het hier wat tegen, we hebben wel Bergen hier in de buurt ;-)...

Base : Kenwood TS-2000, Comet GP-98N - 80/40/20/15/10 EndFed - 40m dipool
Mobiel : ICOM IC-2730E, Comet CA-2x4SR

Gebruikersavatar
PA3DJS
Berichten: 2982
Lid geworden op: 04 mei 2014, 16:41
Roepletters: PA3DJS
Locatie: Maarssen
Contacteer:

Re: RVS dipool

#103 Bericht door PA3DJS »

Vanavond, of morgenavond, zullen velen van ons zijn verzadigd. Wat voor ons maag soms geldt, geldt dat ook voor ons ferriet in een 1:49 end fed trafo? Of valt het onder de categorie mythes?

Voor de mensen die geen tijd/zin hebben om verder te lezen, verzadiging speelt bij onze RF trafo's geen rol. Voordat verzadiging optreedt, heb je het ferriet al uitgerookt.

Als we even kijken naar die 1:49 trafo's op basis van een T140 kern. Die wordt gebruikt in de 100W uitvoering van bijv HFkits. .

Je ziet meestal een primaire wikkeling met n=2. Daar komt bij 100 W, 100 Vpiek over te staan. Dit is dus 50 V/winding. Bij 3.6 MHz veroorzaakt dit een flux door de wikkeling van 50/(2*pi*3.6M) = 2.2uW (of 2.2 Vs).

Een FT 140 kern heeft een kerndoorsnede (core cross section) = 81 mm2. Dan kom je dus op een fluxdichtheid

B = 2.2u/81u = 27 mT (of 27 mVs/A). Dit is dus bij 100W RF input voor 2 windingen primair. Bij hogere frequentie neemt bij hetzelfde vermogen de fluxdichtheid B af.

Nu gaan we naar de datasheet van 43 materiaal:
https://fair-rite.com/43-material-data-sheet/
Als je naar de "amplitude permeabililty" grafiek gaat, zie dat bij 100 degr. C de permeabiliteit maximaal is bij 1200 Gauss (120 mT). Bij 25 degr. C zit je op 1700 Gauss (170 mT).

Voordat je permeabiliteit is ingezakt tot de initiële waarde, zit je op zijn ongunstigst (100 degr. C) bij 200 mT.

Zelfs bij de kleine variant op basis van de T140 zit je met 27 mT dus nog ruim onder de fluxdichtheid waar verzadigingsverschijnselen een rol gaan spelen. Bij 400 W kom je op 54 mT, nog steeds geen verzadiging. Wat voor de maag kan gelden, geldt dus niet voor onze ringkern in een end-fed trafo. Bedenk wel dat als je de flux verdubbelt, het vermogensverlies in het kernmateriaal meer dan verviervoudigt.

Maar de boel wordt toch warm?
Ja, dat klopt, maar dat is voornamelijk door hysteresisverlies. Bij hogere frequenties, hogere temperatuur en grote kernen komt daar een wervelstroomcomponent bij. Dat geldt voor onze RF trafo's ook.

Lineariteit
Bij de genoemde fluxdichtheden (27 mT), is je eindtrap slechter (lees meer niet-lineair). Vergeet dus vervorming van je modulatie t.g.v. de ferrietkern.

Ferrietmateriaal is een niet lineair materiaal, dus theoretisch krijg je harmonischen (vooral derde, vijfde, etc). Dit mede omdat bij end-fed trafo's de koppelfactor tussen primair en secundair niet al te groot is. Merk je dat thuis in je uppie, nee. Zit je met meerdere stations bij elkaar op alle HF banden (contest, JOTA, etc), dan kan dat roet in het eten gooien (toch weer die maag dus).

Als je dan mooie, dure, dikke bandfilters gebruikt om harmonischen tot bijna achterlijk lage niveaus te onderdrukken, krijg je er door het ferriet in je balun/trafo/etc weer wat bij. Dat kan tot interferentie leiden. Niet echt relevant, de omgeving waarin alles staat opgesteld kan ook harmonischen genereren. Dit hebben we tijdens de afgelopen JOTA ondervonden. Hoe weten we dat zo zeker? Het ging om een tweede harmonische van de 80 m band met mooie lichtnetbrom erop, terwijl de carrier superschoon is. Om het ferriet uit te sluiten heb ik nog een echte luchtbalun (geen CM choke dus) gemaakt, en nog een LPF. Het deed iets, maar de lichtnetbrom op de tweede harmonische werd harder...

Voor een mede forumgebruiker: ik heb dit eerder gehad, onder andere bij een voormalig bedrijf in Zevenaar. Het was hoogstwaarschijnlijk het EMI filter in een Deltavoeding. Andere voeding, en probleem was verholpen.

Fluxdichtheid en stroom
Flux en fluxdichtheid is gerelateerd aan het Volt-seconde product. Dat volgt ook uit de eenheid: B heeft als eenheid Vs/m2 (Tesla). De stroom is daar een afgeleide van via de permeabiliteit en de magnetische weglengte. De combinatie van spanning, frequentie, aantal windingen en kerndoorsnede bepalen de fluxdichtheid in het kernmateriaal. Bij gelijke spanning maar dubbele frequentie, halveert de fluxdichtheid.

Gebruikersavatar
PA0ETE
Berichten: 6919
Lid geworden op: 21 feb 2006, 00:59
Roepletters: PA0ETE
Locatie: Amersfoort
Contacteer:

Re: RVS dipool

#104 Bericht door PA0ETE »

PA0MUS schreef: 25 dec 2025, 13:04
PA0ETE schreef: 25 dec 2025, 10:54 De credit card formaat 3-banden transceiver in gebruik bij een Spaanse amateur met een heel veel betere conditie dan ik. Het apparaatje lijkt vanwege de groothoeklens een stuk groter dan hij is. Ik heb zelf een video gemaakt waarbij er een credit-card op de voorkant ligt en die op een heel klein stripje na volledig afdekt. Ook in de video wordt het pico-paddle-tje gebruikt, die ook ideaal is voor dit apparaat. Bij mij werkt de zendontvanger op een 9V blokbatterij (1,5 tot 2 uur QSO op een oplaadbaar exemplaar).

Let ook op de dunne coax die in de video gebruikt wordt. Dit is teflon-coax, een stuk beter dan RG-174, maar ongeveeer even dik.
Geinig dingetje, zeker voor als je aan de wandel of fiets bent, alleen met die bergen (Mountains) valt het hier wat tegen, we hebben wel Bergen hier in de buurt ;-)...
Duinen toch wel? Die zijn perfect hiervoor :) Dit soort kleine dingen zijn er tegenwoordig ook met SSB. Deze superkleine is redelijk aan de prijs, maar een (tr)uSDX (ontwerp van een Nederlandse en een Duitse amateur, verkocht via Aliexpress) kost 160 euro voor een ding met 4à 5W alll mode en alle banden. 3 bij 6 bij 9 cm. Het is superklein en zeer compleet qua mogelijkheden. Dingen als een morsedecoder ingebouwd, SWR en vermogensmeter, ik dacht ook een audio-interface en CAT-besturing.

Mocht je (ooit) overwegen er eentje te kopen, koop dan wel de legitieme versie. Der zijn tientallen versies van, maar de bootleggers hebben meestal een zwakkere CPU waardoor de MF-filters soms gebrekkig werken. Enkele heel goedkope hebben zelfs geen filters achter de zender staan :) Door de legitieme te kopen krijgen de bedenkers er ook voor betaald.

Hier vind je informatie van de makers/bedenkers ervan: https://dl2man.de/
Ik ben niet via PB's bereikbaar. Mailadres is x@xdv.me

Gebruikersavatar
PA0ETE
Berichten: 6919
Lid geworden op: 21 feb 2006, 00:59
Roepletters: PA0ETE
Locatie: Amersfoort
Contacteer:

Re: RVS dipool

#105 Bericht door PA0ETE »

Dit is mijn exemplaar:
.

youtu.be/DDdBHRFW374
Ik ben niet via PB's bereikbaar. Mailadres is x@xdv.me

Plaats reactie